Zagadnienie traktowania alimentów jako dochodu budzi wiele wątpliwości prawnych i praktycznych. W polskim systemie prawnym definicja dochodu jest szeroka i obejmuje różnego rodzaju świadczenia pieniężne, które wpływają na sytuację finansową osoby fizycznej. Zrozumienie, czy alimenty mieszczą się w tej definicji, jest kluczowe dla prawidłowego rozliczenia podatkowego, ustalenia uprawnień do świadczeń socjalnych czy też dla obliczenia podstawy wymiaru innych zobowiązań finansowych. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu, analizując przepisy prawa oraz interpretacje organów podatkowych i sądów, aby rozwiać wszelkie wątpliwości związane z statusem prawnym alimentów.
Kwestia ta ma istotne znaczenie zarówno dla osoby otrzymującej alimenty, jak i dla tej, która je płaci. Dla odbiorcy alimentów ważne jest, czy otrzymywane świadczenie będzie podlegać opodatkowaniu, czy też będzie mogło zostać uwzględnione przy ubieganiu się o inne formy wsparcia. Dla zobowiązanego do alimentacji, zrozumienie konsekwencji prawnych i finansowych związanych z wypłatą alimentów jest równie istotne, zwłaszcza w kontekście potencjalnych rozliczeń podatkowych lub wpływu na jego własną zdolność kredytową. Dokładna analiza prawna pozwoli na prawidłowe zrozumienie sytuacji każdego z uczestników postępowania alimentacyjnego.
W dalszej części artykułu zgłębimy poszczególne aspekty tej złożonej problematyki. Omówimy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, która stanowi podstawę do kwalifikowania różnych świadczeń jako przychodu. Zbadamy również, jak inne ustawy, na przykład te dotyczące świadczeń rodzinnych czy pomocy społecznej, odnoszą się do kwestii dochodu, w tym również alimentów. Analiza praktycznych przykładów i orzecznictwa sądowego pozwoli na pełniejsze zrozumienie złożoności tego tematu i dostarczenie czytelnikom wyczerpujących informacji.
Jakie są podstawy prawne kwalifikowania alimentów jako dochodu
Podstawę prawną do kwalifikowania lub wyłączania alimentów z kategorii dochodu stanowi przede wszystkim ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej jako ustawa o PIT). Zgodnie z art. 9 ust. 1 tej ustawy, dochodem ze źródeł przychodów jest „nadwyżka przychodów z danego źródła nad kosztami ich uzyskania w roku podatkowym, albo, jeżeli koszty uzyskania przychodów są wyższe od sumy przychodów, różnica stanowi stratę z danego źródła”. Kluczowe jest zatem ustalenie, czy alimenty są przychodem w rozumieniu tej ustawy. Ustawa o PIT wymienia konkretne źródła przychodów, ale nie zawiera bezpośredniego zapisu definiującego alimenty jako dochód podlegający opodatkowaniu. Jednakże, w art. 10 ustawy, w katalogu źródeł przychodów, wskazano m.in. emerytury, renty, świadczenia przedemerytalne i zasiłki przedemerytalne, świadczenia pieniężne związane z uzyskiwaniem świadczeń chorobowych, zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki szkoleniowe, świadczenia integracyjne i zasiłki integracyjne, świadczenia pieniężne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, świadczenia pieniężne z tytułu pomocy społecznej, a także inne świadczenia niezaliczane do dochodów opodatkowanych. Ten ostatni zapis jest bardzo szeroki i otwiera pole do interpretacji.
Ważne jest rozróżnienie między alimentami na rzecz dziecka a alimentami na rzecz innych osób, a także między alimentami stałymi a jednorazowymi. Zgodnie z dominującą linią orzeczniczą oraz stanowiskiem organów podatkowych, alimenty otrzymywane na rzecz małoletnich dzieci przez ich opiekuna prawnego nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu. Wynika to z faktu, że są one traktowane jako świadczenie mające na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb dziecka, a nie jako dochód w rozumieniu ekonomicznym przysparzający majątku opiekunowi. Opiekun prawny jest jedynie dysponentem tych środków, który ma obowiązek przeznaczyć je na utrzymanie i wychowanie dziecka. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku alimentów płaconych na rzecz pełnoletnich dzieci lub innych członków rodziny, a także alimentów zasądzonych z tytułu rozdzielności majątkowej czy rozwodu, które nie są przeznaczone bezpośrednio na utrzymanie małoletnich dzieci. W takich przypadkach, choć nadal nie ma przepisu wprost mówiącego o opodatkowaniu, organy podatkowe mogą skłaniać się ku kwalifikowaniu ich jako przychód, zwłaszcza jeśli nie można jednoznacznie wykazać, że służą one wyłącznie podstawowym potrzebom.
Należy również zwrócić uwagę na przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych i pomocy społecznej. W kontekście ustalania prawa do tych świadczeń, przychód jest często rozumiany szerzej. Ustawa o świadczeniach rodzinnych przy określaniu kryteriów dochodowych dla danej rodziny bierze pod uwagę dochody wszystkich członków rodziny. Zgodnie z definicją zawartą w tej ustawie, dochodem jest „przeciętny miesięczny dochód członka rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy”. W tym kontekście, alimenty otrzymywane na rzecz dziecka, choć nieopodatkowane, mogą być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń. Podobnie jest w przypadku pomocy społecznej, gdzie kryteria dochodowe również uwzględniają wszystkie wpływy finansowe rodziny.
Czy alimenty dla dziecka są traktowane jako dochód podatkowy
Kwestia traktowania alimentów dla dziecka jako dochodu podatkowego jest jednym z najczęściej poruszanych zagadnień w kontekście świadczeń alimentacyjnych. Zgodnie z polskim prawem podatkowym, alimenty otrzymywane na rzecz małoletniego dziecka, przez jego opiekuna prawnego, co do zasady nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jest to konsekwencja przyjętej wykładni celowościowej przepisów ustawy o PIT. Alimenty te są bowiem traktowane jako świadczenie mające na celu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych dziecka, takich jak wyżywienie, ubranie, edukacja czy opieka medyczna. Osoba otrzymująca alimenty na dziecko – najczęściej rodzic sprawujący bezpośrednią opiekę – jest traktowana nie jako beneficjent tych środków w sensie ekonomicznym, ale jako osoba zobowiązana do ich prawidłowego wykorzystania na rzecz dziecka. Środki te nie powiększają majątku rodzica w sposób, który kwalifikowałby je do opodatkowania.
Ważne jest rozróżnienie między alimentami zasądzonymi na rzecz dziecka a innymi świadczeniami, które mogą mieć charakter alimentacyjny, ale służą innym celom. Na przykład, alimenty zasądzone na rzecz byłego małżonka w ramach rozwodu, czy też alimenty na rzecz pełnoletniego dziecka, które kontynuuje naukę, mogą być kwalifikowane inaczej w zależności od konkretnych okoliczności. Organy podatkowe oraz sądy administracyjne często podkreślają, że kluczowym kryterium jest cel, jakiemu służy dane świadczenie. Jeśli alimenty służą bezpośrednio utrzymaniu i wychowaniu małoletniego dziecka, są traktowane jako świadczenie zwolnione z opodatkowania. Jeśli natomiast mają charakter odszkodowawczy, służą zaspokojeniu potrzeb dorosłego członka rodziny, lub nie ma możliwości jednoznacznego przypisania ich do utrzymania małoletniego dziecka, wówczas mogą podlegać opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, zgodnie z art. 20 ustawy o PIT.
Dodatkowo, w przypadku otrzymywania przez dziecko alimentów, które są przeznaczane bezpośrednio na jego rzecz i nie trafiają do rodzica jako jego osobisty dochód, nie są one wliczane do jego indywidualnego dochodu podatkowego. Rodzic, jako płatnik lub odbiorca tych środków w imieniu dziecka, nie ma obowiązku wykazywania ich w swoim zeznaniu podatkowym. Wyjątkiem mogą być sytuacje, gdy rodzic sam je otrzymuje i nie jest w stanie udowodnić ich przeznaczenia na rzecz dziecka, lub gdy dziecko jest już pełnoletnie i samo otrzymuje świadczenia. W praktyce jednak, w przypadku alimentów na rzecz małoletnich dzieci, dominuje zasada, że nie są one traktowane jako dochód podatkowy rodzica.
Warto również pamiętać, że przepisy dotyczące podatków mogą ulegać zmianom. Dlatego zawsze zaleca się sprawdzenie aktualnego stanu prawnego lub skonsultowanie się z doradcą podatkowym, aby uzyskać najbardziej precyzyjne informacje dotyczące konkretnej sytuacji podatkowej.
Czy alimenty od rodziców dla dorosłych dzieci to dochód
Kwestia alimentów od rodziców dla dorosłych dzieci jest bardziej złożona niż w przypadku alimentów na rzecz małoletnich. Zgodnie z polskim prawem, obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dzieci trwa tak długo, jak długo dzieci znajdują się w potrzebie, czyli nie są w stanie samodzielnie utrzymać się, co często wiąże się z kontynuacją nauki lub niezdolnością do pracy z powodu choroby lub niepełnosprawności. W takich sytuacjach, alimenty otrzymywane przez dorosłe dziecko od rodziców mogą być traktowane jako jego dochód. Kluczowym czynnikiem jest tutaj cel świadczenia oraz jego charakter.
Jeśli alimenty są zasądzone lub dobrowolnie płacone w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych dorosłego dziecka, które jest w stanie udokumentować swoją niedolę i brak możliwości samodzielnego utrzymania, mogą one być kwalifikowane jako przychód. W przeciwieństwie do alimentów na rzecz małoletnich, gdzie dominuje zasada braku opodatkowania, w przypadku dorosłych dzieci nacisk kładziony jest na ekonomiczne przysporzenie majątkowe dla odbiorcy. Organy podatkowe analizują, czy otrzymywane środki rzeczywiście służą zaspokojeniu potrzeb i czy odbiorca nie osiąga jednocześnie innych dochodów lub nie posiada majątku pozwalającego na samodzielne utrzymanie. Jeśli dziecko jest zdolne do pracy i posiada inne źródła utrzymania, a alimenty od rodziców są jedynie uzupełnieniem jego dochodów, mogą one być traktowane jako jego przychód.
Istotne jest również rozróżnienie między alimentami zasądzonymi przez sąd a dobrowolnymi świadczeniami pieniężnymi. Choć w obu przypadkach cel świadczenia jest decydujący, formalne orzeczenie sądowe może być silniejszym dowodem na istnienie obowiązku alimentacyjnego i potrzebę jego zaspokojenia. W przypadku świadczeń dobrowolnych, ciężar udowodnienia, że środki te faktycznie służą zaspokojeniu potrzeb dorosłego dziecka w stanie niedostatku, spoczywa w większym stopniu na stronach umowy lub świadczenia. Bez odpowiedniego udokumentowania, mogą one być łatwiej zakwalifikowane jako darowizna lub inne świadczenie pieniężne, które może podlegać opodatkowaniu, choć w przypadku darowizn od rodziców istnieją znaczące kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn.
Ponadto, jeśli dorosłe dziecko otrzymuje alimenty, które znacząco wpływają na jego sytuację finansową i pozwalają mu na prowadzenie życia na poziomie wyższym niż wynikałoby to z jego własnych dochodów, mogą one być uznane za jego dochód. W praktyce podatkowej, takie świadczenia mogą być traktowane jako przychód z innych źródeł, zgodnie z art. 20 ustawy o PIT, który obejmuje wszelkie przychody niezaliczane do pozostałych kategorii. W takim przypadku, dorosłe dziecko może być zobowiązane do rozliczenia otrzymanych alimentów w swoim zeznaniu podatkowym.
Wpływ alimentów na prawo do świadczeń socjalnych i rodzinnych
Kwestia wliczania alimentów do dochodu rodziny ma bezpośrednie przełożenie na prawo do wielu świadczeń socjalnych i rodzinnych, takich jak zasiłek rodzinny, świadczenia z pomocy społecznej, czy dodatki mieszkaniowe. W przypadku tych świadczeń, kryteria dochodowe są kluczowe dla ustalenia uprawnień. Ustawa o świadczeniach rodzinnych, ustawa o pomocy społecznej oraz inne przepisy regulujące przyznawanie tego typu wsparcia definiują dochód rodziny w sposób, który często obejmuje również otrzymywane alimenty. Jest to spowodowane potrzebą rzetelnej oceny faktycznej sytuacji materialnej rodziny ubiegającej się o pomoc państwa.
Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o świadczeniach rodzinnych, dochodem rodziny jest „przeciętny miesięczny dochód członka rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy”. W tym kontekście, alimenty otrzymywane na rzecz dziecka przez jego opiekuna prawnego są wliczane do dochodu tej rodziny. Oznacza to, że nawet jeśli alimenty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, mogą one zwiększyć łączny dochód rodziny, co w konsekwencji może wpłynąć na jej prawo do otrzymania zasiłku rodzinnego lub innych świadczeń. Jest to logiczne z punktu widzenia przyznawania pomocy, ponieważ państwo wspiera rodziny w trudnej sytuacji materialnej, a otrzymywane alimenty, nawet jeśli przeznaczone dla dziecka, poprawiają ogólną kondycję finansową gospodarstwa domowego.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku świadczeń z pomocy społecznej. Kryteria dochodowe przyznawania pomocy społecznej są ściśle określone i uwzględniają wszystkie dochody członków rodziny. Alimenty otrzymywane na rzecz dziecka wliczane są do dochodu rodziny przy ustalaniu, czy przekracza ona ustawowe progi dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy. Dotyczy to zarówno zasiłków stałych, okresowych, jak i celowych. Celem jest zapewnienie wsparcia osobom i rodzinom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb, a posiadane przez nich środki finansowe, w tym również otrzymywane alimenty, nie pozwalają na osiągnięcie minimalnego poziomu egzystencji.
Dodatkowo, przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego, również brane są pod uwagę dochody wszystkich członków gospodarstwa domowego, w tym alimenty otrzymywane na rzecz dzieci. Choć dodatki mieszkaniowe mają na celu pomoc w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, ich przyznawanie również opiera się na ocenie możliwości finansowych gospodarstwa domowego, a otrzymywane alimenty są jednym z elementów tej oceny. Zrozumienie tych zasad jest kluczowe dla prawidłowego złożenia wniosku o świadczenia i uniknięcia błędów, które mogłyby skutkować odmową przyznania wsparcia.
Podatek od dochodów z tytułu alimentów i jego implikacje
Chociaż alimenty na rzecz małoletnich dzieci co do zasady nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jak wspomniano wcześniej, sytuacja może być inna w przypadku alimentów na rzecz dorosłych dzieci lub alimentów o charakterze odszkodowawczym. W takich okolicznościach, otrzymywane świadczenia mogą być kwalifikowane jako przychód z innych źródeł, zgodnie z art. 20 ustawy o PIT. To oznacza, że osoba otrzymująca takie alimenty ma obowiązek wykazać je w swoim rocznym zeznaniu podatkowym i od kwoty tego przychodu zapłacić podatek dochodowy. Stawka podatku zależy od wysokości łącznego dochodu podatnika w danym roku podatkowym, zgodnie z progresywnymi progami podatkowymi (obecnie 12% i 32%).
Implikacje podatkowe związane z otrzymywaniem alimentów, które są traktowane jako dochód, są znaczące. Po pierwsze, osoba otrzymująca takie świadczenia musi pamiętać o terminowym złożeniu zeznania podatkowego, co zazwyczaj następuje do końca kwietnia następnego roku podatkowego. Niezłożenie zeznania lub złożenie go po terminie może skutkować nałożeniem kar i odsetek. Po drugie, zwiększenie dochodu może mieć wpływ na inne aspekty życia podatnika, takie jak ustalenie wysokości przyszłych zobowiązań podatkowych, czy też kwalifikacja do poszczególnych ulg podatkowych, które są często uzależnione od wysokości dochodów. Na przykład, przekroczenie pewnych progów dochodowych może pozbawić prawa do korzystania z pewnych ulg, lub wpłynąć na ich wysokość.
Ważne jest również, aby pamiętać o dokumentowaniu otrzymywanych świadczeń. W przypadku alimentów zasądzonych wyrokiem sądu, dokumentem tym jest sam wyrok. W przypadku alimentów dobrowolnych, istotne mogą być potwierdzenia przelewów bankowych, umowy alimentacyjne, lub inne dokumenty potwierdzające charakter i cel świadczenia. Dokumentacja ta jest niezbędna w przypadku kontroli podatkowej lub potrzeby udowodnienia organom podatkowym, że otrzymywane świadczenia zostały prawidłowo zadeklarowane lub że przysługuje im zwolnienie z opodatkowania. Brak odpowiedniej dokumentacji może prowadzić do zakwestionowania przez organ podatkowy stanowiska podatnika i nałożenia dodatkowych zobowiązań podatkowych.
Należy również zaznaczyć, że przepisy prawa podatkowego są skomplikowane i często podlegają interpretacjom. W przypadku wątpliwości co do statusu prawno-podatkowego otrzymywanych alimentów, zawsze warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub prawnikiem specjalizującym się w prawie podatkowym. Profesjonalna porada pomoże uniknąć błędów i zapewnić zgodność z obowiązującymi przepisami.
Czy alimenty od byłego małżonka to dochód podlegający opodatkowaniu
Kwestia alimentów od byłego małżonka jest często rozpatrywana jako odrębna kategoria w stosunku do alimentów na rzecz dzieci. Zgodnie z polskim prawem, alimenty zasądzone w związku z rozwodem lub separacją na rzecz jednego z małżonków mogą podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kluczowe znaczenie ma tutaj ustalenie, czy te alimenty mają charakter alimentacyjny, tzn. służą zaspokojeniu podstawowych potrzeb byłego małżonka znajdującego się w niedostatku, czy też mają charakter odszkodowawczy lub mają na celu wyrównanie utraconych korzyści majątkowych. Chociaż ustawa o PIT nie definiuje wprost alimentów od byłego małżonka jako dochodu, to są one często traktowane jako przychód z innych źródeł (art. 20 ustawy o PIT), chyba że zachodzą szczególne okoliczności zwalniające je z opodatkowania.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, alimenty na rzecz byłego małżonka są traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu, jeśli służą zaspokojeniu jego potrzeb. Nie ma tu znaczenia, czy były małżonek pozostaje w niedostatku, czy też nie. Istotny jest fakt, że są to świadczenia pieniężne, które wpływają na sytuację finansową odbiorcy. Podobnie jak w przypadku innych dochodów, osoba otrzymująca takie alimenty powinna wykazać je w swoim rocznym zeznaniu podatkowym i zapłacić od nich podatek dochodowy. Należy jednak pamiętać, że od 2019 roku wprowadzono zmiany dotyczące opodatkowania alimentów na rzecz byłego małżonka. Obecnie, w przypadku alimentów zasądzonych po 1 stycznia 2019 roku, nie można ich już odliczyć od dochodu przez osobę płacącą, a przez osobę otrzymującą nie stanowią one przychodu podlegającego opodatkowaniu. Jest to istotna zmiana, która zwalnia z opodatkowania te świadczenia, pod warunkiem, że zostały zasądzone po tej dacie.
Jednakże, jeśli alimenty zostały zasądzone przed 1 stycznia 2019 roku, wówczas obowiązują poprzednie zasady. W takim przypadku, osoba otrzymująca alimenty od byłego małżonka ma obowiązek wykazać je w swoim zeznaniu podatkowym jako dochód. Osoba płacąca te alimenty może je odliczyć od swojego dochodu, co zmniejsza jej podstawę opodatkowania. Warto również zaznaczyć, że nawet jeśli alimenty zostały zasądzone po 1 stycznia 2019 roku, istnieją pewne wyjątki. Na przykład, jeśli alimenty mają charakter odszkodowawczy i nie służą zaspokojeniu bieżących potrzeb, mogą być traktowane jako przychód podlegający opodatkowaniu. Kluczowe jest zatem dokładne przeanalizowanie treści orzeczenia sądu.
W przypadku wątpliwości co do statusu prawnego i podatkowego alimentów od byłego małżonka, zawsze zaleca się skonsultowanie się z prawnikiem lub doradcą podatkowym. Profesjonalna analiza konkretnej sytuacji prawnej pozwoli na prawidłowe zrozumienie obowiązków i uprawnień związanych z otrzymywaniem lub płaceniem takich świadczeń.
Czy alimenty jako świadczenie pomocy społecznej są dochodem
Alimenty, nawet te otrzymywane w ramach świadczeń pomocy społecznej, mogą być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu kryteriów uprawniających do otrzymania wsparcia. Jak już wspomniano, system pomocy społecznej opiera się na ocenie faktycznej sytuacji materialnej beneficjentów, a wszystkie wpływy finansowe, w tym również alimenty, są brane pod uwagę. Celem jest zapewnienie wsparcia osobom i rodzinom, które znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb, a posiadane przez nich środki finansowe, w tym również otrzymywane alimenty, nie pozwalają na osiągnięcie minimalnego poziomu egzystencji.
W kontekście przepisów dotyczących pomocy społecznej, dochód definiowany jest zazwyczaj szeroko i obejmuje wszelkie środki finansowe, które wpływają na sytuację materialną rodziny. Obejmuje to dochody z pracy, działalności gospodarczej, rent, emerytur, zasiłków, a także alimentów otrzymywanych na dzieci lub od innych osób. Nawet jeśli alimenty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, mogą być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, takich jak zasiłek stały, zasiłek okresowy czy zasiłek celowy. Jest to konsekwencja tego, że państwo wspiera osoby i rodziny znajdujące się w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, a otrzymywane przez nie alimenty, nawet jeśli są przeznaczone dla dziecka, poprawiają ogólną kondycję finansową gospodarstwa domowego.
Ważne jest, aby pamiętać, że kryteria dochodowe są ściśle określone w ustawie o pomocy społecznej i jej rozporządzeniach wykonawczych. Oznacza to, że każda rodzina ubiegająca się o pomoc musi przedstawić dokumentację potwierdzającą jej dochody, w tym również dowody otrzymywania alimentów. Pracownicy socjalni dokonują szczegółowej analizy sytuacji materialnej rodziny, uwzględniając wszystkie źródła dochodu, aby ustalić, czy rodzina spełnia wymogi do otrzymania wsparcia. W przypadku otrzymywania alimentów, ich wysokość jest odejmowana od kwoty potrzebnej do osiągnięcia ustawowego kryterium dochodowego, co wpływa na ostateczną decyzję o przyznaniu świadczenia.
Podsumowując, nawet jeśli alimenty są przeznaczone na zaspokojenie potrzeb dziecka i nie stanowią osobistego dochodu rodzica w rozumieniu podatkowym, to w systemie pomocy społecznej są one traktowane jako dochód rodziny. Ta dwojaka kwalifikacja alimentów jest kluczowa dla zrozumienia ich roli w polskim systemie prawnym i socjalnym. Zapewnia ona, że pomoc państwa trafia do osób i rodzin, które rzeczywiście jej potrzebują, a jednocześnie uwzględnia wszystkie posiadane przez nie środki finansowe.
